ПОСІВНІ ЯКОСТІ НАСІННЯ ТА МОРФОЛОГІЧНІ ХАРАКТЕРИСТИКИ РОСЛИН CICER ARIETINUM L. ЗА ВИКОРИСТАННЯ РІСТРЕГУЛЮЮЧИХ ПРЕПАРАТІВ

Автор(и)

  • О. Ткачук
  • О. Шевчук
  • С. Поливаний
  • О. Ходаніцька
  • О. Матвійчук

DOI:

https://doi.org/10.33989/2025.11.2.352476

Ключові слова:

нут звичайний (Cicer arietinum L.), регулятори росту рослин, схожість, морфогенез, енергія проростання, ріст і розвиток, проросток

Анотація

Вивчали вплив рістрегулюючих препаратів Крезацін ВР, Рівал, Епін-Екстра та Циркон на лабораторну схожість насіння та морфометричні показники рослин нуту звичайного (Cicer arietinum L.) сорту Тріумф.
Передпосівна обробка насіння нуту звичайного регуляторами росту рослин викликала зростання показників посівних якостей насіння і їх морфобіометричних показників.
Вплив рістрегулюючих препаратів на енергію проростання та лабораторну схожість насіння нуту звичайного визначався видом препарату. Найкращий ефект було виявлено за використання рістрегулюючих препаратів Епін-Екстра та Циркон, які підвищували енергію проростання, в порівнянні з контролем, на 15,4 і 9,0 % і схожість насіння – на 13,8 і 9,5 % відповідно. Підвищення інтенсивності проростання насіння відмічено і при застосуванні препарату Рівал: енергія проростання зростала на 5,1 %, а схожість – на 11,3 %. При застосуванні препарату Крезацін ВР величина енергії проростання була на рівні контролю, а показник лабораторної схожості зростав на 6,3 %.
Встановлено, що рістрегулюючі препарати сприяли більш дружньому проростанню насіння нуту. За передпосівної обробки насіння препаратами Циркон, Епін-Екстра та Рівал дружність проростання зростала на 13,8 %, 9,5 % та 9,2 % відповідно. Найменший ефект даного показника відмічено за використання препарату Крезацін ВР (+2,5 %).
Відмічено позитивний вплив рістрегулюючих препаратів на морфологічні показники рослин нуту на початковому періоді їх росту та розвитку.
Застосування рістрегулюючих препаратів на насінні нуту звичайного призводило до збільшення варіювання довжини проростків і довжини зародкових корінців, що відобразилося на розмаху варіації даних показників. Усі дослідні варіанти за розмахом варіювання довжини проростка та довжини зародкового корінця перевищували контроль відповідно на 5,6–11,7 % та 1,3–39,6 %. Це могло відбутися за рахунок стимуляції більш слабких ембріонів.

Посилання

Bushulian, O. V., & Sichkar, V. I. (2011). Suchasna tekhnolohiia vyroshchuvannia nutu [Modern technology for growing chickpeas]. Odesa: SHI-NTsNS. Retrieved from https://ukraine-pulse.org/images/doc/modern_technology_of_growing_chickpea.pdf [in Ukrainian].

Bushulian, O. V., & Sichkar, V. I. (2018). Nut – zernobobova kultura dlia Pivdnia [Chickpeas – a leguminous crop for the South]. Farmer, 4, 66-68 [in Ukrainian].

Honchar, M. V. (2023). Doslidzhennia sortovykh resursiv nutu (Sicer arietinum L.) v Ukraini [Research on chickpea (Cicer arietinum L.) varietal resources in Ukraine]. Ahrarni innovatsii [Agrarian Innovations], 22, 31-35. DOI https://doi.org/10.32848/agrar.innov.2023.22.5 [in Ukrainian].

Khodanitska, O. O., Pohorila, L. H., Shevchuk, O. A., Tkachuk, O. O., & Rudyk, O. B. (2024). Vrozhainist soi za vplyvu mikrobnykh preparativ [Rroductiviy of soybeans under the influence of microbial preparations]. Kormy i kormovyrobnytstvo [Feeds and Feed Production], 97, 77-84. Retrieved from https://doi.org/10.31073/kormovyrobnytstvo202497-08 [in Ukrainian].

Khodanitska, O. O., Shevchuk, O. A., & Tkachuk, O. O. (2021). Vplyv stymuliatoriv rostu na prorostannia bobovykh kultur [The effect of growth stimulants on the germination of leguminous crops]. Hraal nauky [Grail of Science], 7, 125-130. Retrieved from https://ojs.ukrlogos.in.ua/index.php/grail-of-science/article/view/14286 [in Ukrainian].

Khodanitska, O. O., Shevchuk, O. A., Tkachuk, O. O., Pohorila, L. H., & Matviichuk, O. A. (2023). Osoblyvosti prorostannia nasinnia horokhu ozymoho za dii rehuliatoriv rostu [Features of winter pea seed germination under the influence of growth regulators]. Kormy i kormovyrobnytstvo [Feed and Feed Production], 95, 88-96. Retrieved from https://pdfs.semanticscholar.org/a5bb/13daf3704b4b818dedabc07382fc4e002e6f.pdf [in Ukrainian].

Krushelnytska, O. V. (2003). Metodolohiia ta orhanizatsiia naukovykh doslidzhen [Methodology and organization of scientific research]. Kyiv: Kondor [in Ukrainian].

Mazur, V. A., Didur, I. M., Pantsyreva, H. V., & Mordvaniuk, M. O. (2021). Ekonomichna efektyvnist tekhnolohichnykh pryiomiv vyroshchuvannia nutu [Economic efficiency of technological methods of chickpea cultivation]. Silske hospodarstvo ta lisnytstvo [Agriculture and Forestry], 21, 24-33. Retrieved from http://nbuv.gov.ua/UJRN/agf_2021_21_4 [in Ukrainian].

Pushchak, V. I. (2018). Produktyvnist sortiv nutu zalezhno vid norm vysivu v umovakh Lisostepu Zakhidnoho [Productivity of chickpea varieties depending on sowing rates in the conditions of the Western Forest-Steppe]. Podilskyi visnyk: silske hospodarstvo, tekhnika, ekonomika [Podilsky Visnyk: Agriculture, Technology, Economics], 28, 104-111. Retrieved from https://journals.pdu.khmelnitskiy.ua/index.php/podilian_bulletin/article/view/234/20 [in Ukrainian].

Shevchuk, O. A., Polyvanyi, S. V., Khodanitska, O. O., Tkachuk, O. O., & Matviichuk, O. A. (2021). Diia bakterialnoho ta stymuliuchoho preparativ na prorostannia nasinnia horokhu yaroho [The effect of bacterial and stimulating preparations on the germination of spring pea seeds]. Biolohiia ta ekolohiia [Biology and Ecology], 7 (2), 55-61. Retrieved from http://dspace.pnpu.edu.ua/handle/123456789/19909 [in Ukrainian].

State Standard of Ukraine (2002). Nasinnia silskohospodarskykh kultur. Metody vyznachennia yakosti [Seeds of agricultural crops. Methods for determining quality]. DSTU 4138-2002. Retrieved from https://online.budstandart.com/ua/catalog/doc-page.html?id_doc=91465 [in Ukrainian].

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-02-20

Як цитувати

Ткачук, О., Шевчук, О., Поливаний, С., Ходаніцька, О., & Матвійчук, О. (2026). ПОСІВНІ ЯКОСТІ НАСІННЯ ТА МОРФОЛОГІЧНІ ХАРАКТЕРИСТИКИ РОСЛИН CICER ARIETINUM L. ЗА ВИКОРИСТАННЯ РІСТРЕГУЛЮЮЧИХ ПРЕПАРАТІВ. Біологія та екологія, 11(2), 57–63. https://doi.org/10.33989/2025.11.2.352476

Номер

Розділ

ФІЗІОЛОГІЯ РОСЛИН